Halı

Pamuk, kıl, ipek, yün ipliklerin halının boyuna yan yana dizilmesinde meydana gelen çözgü iskeletinin her çift teline yün, ipek, floş iplerinin değişik tekniklerle, ilme bağlanıp, üzerine atkı ipliği kirkitle sıkıştırılmak suretiyle dokunan havlı yüzlü dokumadır. Halı imalinde atkı sayısı iki veya üçtür. Türkiye'de genellikle iki atkı kullanımı görülmektedir. Birkaç sıra dokuma yapıldıktan sonra ilmeler halı makası ile istenilen yükseklikte kesilmektedir. Son yıllarda desene göre havları kabartmalı olarak kesilen halılar da görülmektedir. Yaygı, örtü, yastık vb. olarak kullanılmaktadır.

Halı dokumalarda genellikle iki tip düğüm görülmektedir:

Türk Düğümü (Gördes Düğümü - Çift Düğüm - Kapalı İlme):
Manisa'nın Gördes kazasında kullanıldığından bu ismi alan, Türkiye'de halı dokumalarda kullanılmaktadır, dünya literatürüne de Türk Düğümü olarak geçmiştir. Bu düğümünde iki türü görülmektedir. İç Anadolu'da kullanılan düğüm şeklinde, iplik, çözgü çiftinin önce öndeki sonra arkadaki teline dolanarak bağlanan düğümdür. Batı Anadolu'da kullanılan düğümde aynı işlem ters uygulanmaktadır. Bu değişiklik halının kalitesini etkilememekte, yalnızca Batı Anadolu'da dokunan halıların hav kesiminde kolaylık görülmektedir

İran Düğümü (Sine İlmesi - Tek Düğüm - Açık İlme):
Batı İran'daki bir yöreden adını alan Sine Düğümü olarak bilinmektedir. Bu düğümde iplik yalnızca çözgü çiftinin önündeki teline bağlanır, diğer çözgünün arkasından geçirilip aşağı doğru çekilerek sıkıştırılmaktadır. İran düğümlü halılarda da iki atkı ipi kullanılmaktadır.Uşak, Konya, Bergama (Yağcıbedir), Hereke, Gördes, Kula, Ladik, Sivas, Milas, Antalya (Döşeme altı), Fethiye, Kırşehir, Niğde, Kayseri, Isparta renk, motif, kaliteli halı üretimi yapan önemli halı merkezlerdendir.

halı

Kültürümüzde Halının Yeri

Anadolu coğrafyasında tarım ve hayvancılık bir kültür olarak gelişmiştir. Tarım ve hayvancılığın gelişmesiyle insanlar kendi hayatlarına da kültürel olarak katkılar sağlamışlardır.

Hayvanlardan elde edilen yünlerin iplik haline getirilmesi, bitkilerden elde edilen boyalarla boyanması ve işlenmesi sonucunda kilimler dokunmuştur. Kilim dokuması, hem teknik ilerlemeyi hem ticari gelişmeleri hem de kültürel kalkınmayı sağlamıştır.

Bu bakımdan kilim Anadolu kültüründe önemli bir yere sahiptir. Teknik olarak dokunması, ticari olarak satılması ve alınması, kültürel olarak işlenmesi, süslenmesi, çeyiz ve hediyelik eşya olması, ev eşyası olması, türkülere konu olması, zenginlik göstergesi olması gibi rolleri vardır. Anadolu deyince akla gelen kavramlardan biri de kilimdir.

kültürümüzde-halının-yeri

Halıcılık Nedir ?

İlk halı yapımının yeri ve zamanı tarihçiler tarafından kesin olarak belirtilemese de  ilk halı örneklerinin M.Ö. 500'lü yıllardan bu yana Orta Asya, Anadolu, Türkmenistan, İran ve Çin'de üretildiği yaygın olarak doğrulanan bir bilgi. Bu coğrafya bu yüzden "Halı Kuşağı" olarak anılıyor.
Osmanlı Dönemi'nde "nakkaşlık" olarak adlandırılan halı tasarımcılığı Acemi sanatkarlardan aktarılan bilgiler ve yetiştirilen sanatçılar aracılığıyla gelişmiş ve nakkaşlık 16. yüzyılda özellikle Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde altın çağını yaşamış.

Yörüklerin son temsilcileri için de dokumacılığın kültürlerinde önemli bir yeri var. Yörük kilimleri zorlu yolculukları ve göç hikayelerini anlatmaya devam ediyor. Bu kilimlerde kullanılan kök boyalar da yörükler tarafından hazırlanıyor. Bunca meşakkata rağmen hala sürdürülen dokumacılık, zorluklara rağmen yaşatılmaya çalışılan kültüre ve geleneklere bağlılıklarını da gösteriyor.

Yüzyıllardır üretilen halılar tarihi, gelenekleri, efsaneleri anlatırken yaratıcılarının imzalarını da taşıyor.
Halıyı ilk kullananların ise Orta Asya göçebe toplulukları olduğu biliniyor. Keçi kılından dokunan ilk halılar göçebe çadırlarını soğuktan korumak için kullanılırmış. Çadırın üstüne ve zeminine serilen bu halılar ısı yalıtımının ilk örnekleri.

Zamanla gelişen dokumacılık farklı amaçlar için kullanılan halı ve kilimler üretilmesini sağladı. Sonradan üretilen dokumalar çadırları odalara ayırmak, ibadet etmek, gıda malzemelerini saklamak için üretilmiş ve fonksiyonlarını karşılamaları konusunda ustalaşıldıkça estetik bir boyut da kazanmışlar.

Türk halı sanatının öne çıkan tekniği "Türk düğümü" veya "çift düğüm" olarak bilinen tekniktir. İnce işçiliğin altında yatan bu teknik, halıların santimetre karesinde yaklaşık 100 düğüm atılabilmesini sağlar. Bu teknikle dokunan halıların tamamlanması yaklaşık bir yıl sürer.

Günümüzde ise 36 değişik yörede dokunan halılar ağırlıkla Anadolu kadınının elinden çıkıyor. Geleneksel motiflerden fazla uzaklaşılmasa da, kadınlar kendi yorumlarını kattıkları halılarda bu kültürün devamlılığını sağlıyorlar. Diğer taraftan da ülkede yetişen halı tasarımcıları daha modern bir yaklaşımla Türk halıcılığını dünya çapında temsil ediyorlar.

 

halıcılık

Halı Çeşitleri Nelerdir ?

Halıları; makine ve el dokuma halıları olmak üzere ikiye ayırırız. Makina halıları kendi içlerinde kalitelerine göre bir çok çeşitlilik gösterirler. El dokuma halıları ise Antika, Eski Değerli ve Yeni İmalat halıları diye üçe ayrılır.

Yeni İmalat halılarını kullanılan malzemelerine ve cinslerine göre (ipekli,yünlü,saf ipekli gibi) sınıflandırmak mümkündür. Yeni halılar da kendi içlerinde kullanılan malzemenin cinsine göre alt sınıflara ayrılırlar. Bunlar: İpek halılar,yün halılar ve pamuklu halılar’dır..

Doğal olarak bu üçünün içinde en değerli ürün ipek halılardır.İpek halıları daha değerli kılan detay ise bir ipeğin kaliteli,pahalı bir malzeme olması ve ipek halıların dokunması için diğerlerine oranla daha fazla bir işçilik yapılmasıdır.

ELYAF TÜRLERİ NELERDİR?

Elyaf,halının temel bileşenidir.Günümüzde halılarda kullanılan dört temel elyaf,kendilerine özgü güçlü özelliklere sahiplerdir.Bu elyaflar yün,polyster,naylon ve polipropilen olmak üzere 4′e ayrılırlar ve hepsiyle kaliteli halılar üretilebilir.

Hangi çeşitte halılar alacağınıza dair kararlar vermeniz de,sizin için hangi özelliklerin daha önemli olduğuna ve halı firmasının ürün kalitesine dikkat edilmelidir.

 Bazı halılar; karışımlardan yapılmalarına karşın,çoğu halı tamamen dört elyaf çeşidinden biriyle yapılmaktadır.Bunlar az öncede belirttiğimiz gibi Yün,Polyester,Naylon ve Polipropilen’dir.Az da olsa Akrilik ve Pet Elyafları da kullanılır.

halı-çeşitleri-nelerdir

Halıyı oluşturan malzemeler

Akrilik Halı

Maliyeti az olmasına rağmen pek çok olumlu özellikleri olan akrilik halının olumlu yönlerini şu şekilde sıralayabiliriz.

  • Yün gibi yumuşak bir his vermesi halı kültürümüzün temeli olan yün halıya benzemesi
  • Kimyasal malzemelere, ve yağa karşı dayanıklılık
  • yün halıları güve yiyebilirken akriliğe güvenin zarar verememesi,
  • Güneş ışığına karşı dayanıklılık
  • Parlak ve canlı renklerle boyanabilmesi.
  • Renklerini ve canlılığını uzun yıllar koruyabilmesi.
  • Kısaca dayanıklılığı, yüne benzemesi ve canlılığı akrilik halının üstün yönleri iken maliyetinin ucuz olması da avantajıdır. Leke tutma konusunda ise maalesef çok iyi değildir.

Polyester Halı

Kolay temizlenmesi, suya karşı  yün ve akriliğe göre daha dayanıklı olması avantajlarıdır. Canlı renklerde içerir. Normal ev lekeleri konusunda zayıf olan bu halı rutubeti emmez.En olumsuz yanları ise sertliği, kolay şekil almaması dayanıksız olması çok sağlıklı olmamasıdır.  Sertliği nedeniyle rahat ve konforlu bir his oluşturmaz.

Polyester halı özellikle dış mekanlarda tercih edilebilir. Ben ev için tavsiye etmem. Alan bazı arkadaşların halıları başta cap canlı dururken bir iki yıl içinde bir hayli yıprandılar.

Polyamid – Naylon Halı

Son yıllarda  naylon halılar çok popüler oldu. Dayanıklı olması, göz alıcı renkler içermesi, kir ve lekeleri gizlemesi olumlu yönleridir. Büyük mobilya markaları ile çocuk odası üretenler, ve yeni moda halı markaları bu halı çeşidini çok yaygınlaştırdılar.

Benim için halı deyince ezilmeyen, üzerine bastığında oturduğunda sana tatlı yumuşak (yün gibi) his veren halı olmalıdır. Bu tür o kategoriye  pek uymasa da halkın çok rağbet ettiği bir türdür.

Polipropilen (Olefin) Halı

Naylon halı gibi esnemeyen, yumuşaklık hissi vermeyen bir çeşitte olefin halıdır. Olefin halıyı neye benzetebiliriz derseniz, plastik halı saha çimlerini düşünebilirsiniz. Suya en dayanıklı çeşitti. Bu halı da renk ve boyalar bu plastik kumaşın içine işlemez, dışını kaplar. Bu plastik malzeme dayanıklıdır, güneş ışığında solmaz ve bu nedenlerde dış mekanlarda rahatlıkla tercih edilebilir.

Yün Halı

Halı malzemesinin standardını belirleyen elyaf çeşidi Yün dür. Çikolata da fındık, dondurmada süt, atlette, gömlekte pamuk neyse iyi bir halıda da yün o dur.  Yün tüm diğer ipliklerle karıştırılabilir de. Aslında halımız doğrudan yün halı olsa ne kadar güzel olacak. Yün halı fiyatları maliyeti nedeniyle normal gelire sahip ailenin alamayacağı kadar yüksektir. Yün halıların olumlu özelliklerini kısaca sıralayalım;

 

  • En yumuşak ve konforlu çeşittir. (Arap şeyhlerinin, saray erkanının çok lüx halılarını saymazsak )
  • Son derece dayanıklıdır.
  • Alev almaya dirençlidir. Statik enerji üretmez.
  • Çok sağlıklıdır.
  • Yün halımız uzun yıllar ilk günkü renklerini, canlılığını korur.

Bunun yanında çok narin olması, güve yeme durumu gibi olumsuz yönleri de vardır. Yün halıyı korumak ve kollamak diğer halılara göre daha zor olacaktır.

Sayılanlar dışında bu beş ana iplik malzemesinin birbirleri ile farklı şekillerde karıştırılması ile oluşan halılar da vardır.

Kaliteli Halı Hangisidir? ( Dokuma Malzemesi açısından )

Yalnız özelliklere bakıldığında suya, küflenmeye ve lekelere daha dayanıklı olduğu için plastik malzemeler olan polyester, polipropilen ve polyamid halıların tercihi doğru gibi görünmektedir. Büyük mobilya ve çocuk mobilyası markalarının sunduğu çok canlı, renkli modellerde onları sevimli göstermektedir. Ancak hem halının tercih nedeni olan yumuşak rahat bir yaygı olma noktasında ve hem de uzun yıllar renklerini ve canlılığını koruma noktasında bu halılar iyi bir seçim değildir. Üstelik sağlıklı oldukları (plastik malzeme nedeniyle) pek söylenemez. Halı gibi halı yün, gücümüz ona yetmiyorsa akrilik halıdır.

 

Halı Dokuma yöntemleri

Halı Dokuma Teknikleri

Yeni el dokuma halılar ile eski el dokuması halılar arasında gözle görülebilen , el ile hissedilebilen kalite farkı vardır. Kalite farklılığını yaratan ,kullanılan malzemenin yani yünün ve boyanın değeridir. Dokuma tekniği ( Türk Düğümü, Gördes  Düğümü, Çift Düğümü ) aynıdır. Halı ve kilimlerde kuzu yünü ve kök boyanın kullanımı daha kaliteli bir ürün çıkartmakla birlikte ilerleyen yıllarda da maddi ve manevi değerindende hiçbir eksiltme olmadan değer kazanmasınada yol açar.

DÜĞÜM ÇEŞİTLERİ : Halılarda iki çeşit düğüm bulunur:

Çift Düğüm (Türk Düğümü, Gördes Düğümü)

 Tek Düğüm (İran Düğümü, Sena Düğümü)

halı-dokuma-yöntemleri

makina halısı nedir

Makine halıcılığının memleketimizde 25-30 yıllık bir geçmişi vardır. Makine halıcılığı, el halıcılığı ile kıyaslanamayacak ölçüde çabuk ve verimli olup, makine gücüne dayanması nedeniyle az fakat bilinçli bir emeğe ihtiyaç gösterir. Makine halıcığında 8 saatlik bir çalışma devresinde, yaklaşık 1000 metrekare halı imal edilebilir. Fakat bu büyük üretim kapasitesine rağmen bir sanat değeri taşımazlar. Kullanılan renkler sınırlı olup 3-5 veya 8 rengi geçmez. Makine halılarında, el halısında olduğu gibi düğüm tekniği yoktur.

halı yıkama nasıl olmalıdır

Telefon veya mail yoluyla yıkanması için siparişini verdiğiniz halılarınız kapınızdan firma personellerimiz tarafından teslim fişi karşılığında alınarak üzerine barkod yapıştırılır, çuvallara konur. Böylece halılarınızın kaybolma ve karışma riski ortadan kalkar.

Firmamıza gelen halılarınıza etiketli pres yöntemiyle yeniden sabit etiket yapıştırılır, ebatları ölçülür, cinsi, boyası, yaşı gibi özellikleri incelenerek, hangi yöntemlerle ne şekilde temizleneceği ekspertlerimiz tarafından ücretsiz olarak tespit edilir.

Halının arkasının su geçirip geçirmediğini, zemine nasıl tutturulduğunu, ne tür dokuma kullanıldığını(bukle, havlı, kesik havlı v.b.) hangi liflerden yapıldığını (naylon, defin v.b.) bilmek önemlidir.

Yeni Sistem Toz Alma Makinamız ile halılarınız tek tek çarpma ve vakum etkisiyle tüm toz, kum ve tüylerinden arındırılıp yıkama esnasında diplerde oluşan çamurlaşma önlenir, böylece yıkama kalitesi artar.

Yeni Sistem Tam Otomatik Halı Yıkama Makinamız ile halılarınız tek tek eşit su ve organik şampuanlarla yıkanır.

Boru Tip Santrifüj Makinamızda halınız tek başına hasar görmeden %95 oranında kurutulur.

Özel Kurutma Alanlarımızda havalandırılır.

Yeni Sistem Hav Alma Makinamız ile halınızın tüyleri yönünde taranarak yumuşaklık ve parlaklık sağlanır, üzerindeki hav tüyleri temizlenir. Son kalite kotrolü yapılır.

Temizlenmiş halılarınız rulo yapılıp hediye verdiğimiz halı hurcuna konularak adresinize ücretsiz servisimizle teslim edilir.

halı-yıkama-nasıl-olmalıdır

halı yıkama yöntemleri

Elde halı yıkama: Her ne kadar eskide kaldı desek de kırsal kesimlerde bu yöntem kullanılmaktadır. Bir fırça yardımı ile halı çamaşır deterjanı, bulaşık deterjanı yardımıyla yıkanır. Ardından durulanarak güneşe kurmaya bırakılır. Çok fazla su israfı vardır. Kullanılan deterjanlar tam anlamıyla çıkmaz. Halı sıkılmadan asıldığı için taşıması çok zordur. Büyük bir emek harcamak gerekir.

Elde makine ile yıkama: Bu yöntem hali hazırda bir çok halı yıkama firması kullanmaktadır. Papatya halı yıkama da bu yöntemi kullanmaktadır. Bu yöntemin en büyük avantajı halıda hasar bırakmamasıdır. En ufak bir sorunda anında müdahale edilebilir. Elde halı yıkama makineleri yardımıyla halı yıkanır. Bol su ile durulanarak kuruma aşamasına geçilir.

Otomatik makinada halı yıkama: Günümüzde bu sistemi kullanan firma sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Halının rahatça sığabileceği ebattaki makinenin bir tarafından sürülen halı diğer taraftan yıkanmış bir şekilde çıkar. İki dezavantajı vardır. Havuz sistemi halı ıslama kullanılır ve halıda hasar oluştuğunda müdahale süresi yıkama sonrası olduğu için telafisi olmayan sorunlar oluşabilir.

halı-yıkama-yöntemleri

halıda leke uygulaması

Leke çıkartma konusunda evde/ofiste başta kendimizin yapabilecekleri vardır. Bunun dışında şayet lekeyi tam yada hiç çıkartamıyorsak, ürünlerine ve işçiliğine güvendiğimiz bir halı yıkama profesyonelinin telefonunu her zaman el altında tutmalıyız. Çünkü ipek ve değerli el halıların da bu tip lekelerde çok hızlı müdahaleye ihtiyacı vardır. Yanlış ve geç müdahale maalesef lekeyi halıda kalıcı yapacaktır.

Leke çıkartırken, fazla sulu müdahale ile ıslatılmamalıdır. Bu lekenin arkaya geçmesine ve daha fazla alana yayılmasına sebep olacaktır Halıda yağlı leke sorunu var ise bu duruma çözücü ile özel bir işlem uygulamak gerekir. Fakat bu noktada dikkat etmeniz gereken halınızın dokuma içeriğinde vinil varsa halınıza amonyaklı temizleyiciler ve eke çıkarıcılar kullanmamanız gerektiğidir.

Özellikle leke bırakıcı kirlenmelere karşı halınızın çok çabuk hareket etmeniz gereklidir. Çünkü profesyonel halı temizleyicilerinin geç kalınmış leke müdahalesine karşı çok fazla bir şey yapamayacaktır. Hızlı ilgili, doğru leke çözücüleri ile yapılacak müdahalelerde halınızı kalıcı leke tehdit ’inden korursunuz. Bu yüzden evinizde bu tarz lokal kirlenmelere karşı Bir leke sökücü bulundurmanız etkili bir çözüm olacaktır.

Leke yapıcı bir şey halınıza dökülünce boya vermeyecek kuru emici bir havlu, peçete ve bez ile halı üzerindeki fazla sıvıyı hemen emdirin. Bu işlem esnasında bu bez yada havlu ile halınızı kesinlikle ovmayın. Bu lekenin daha fazla alana yayılmasına sebep olur. Emici bez ve havlu tüm sıvıyı emene kadar halınızın üzerindeki sıvıyı emdirin. Daha sonra ise lekenin türüne göre uygun olan leke çıkarma yöntemi uygulanmalıdır.

Keskin bıçak, metal yada ıspatula gibi malzemeleri yağ ve yiyecek lekelerini çıkartmak için kullanabiliriz. Sonra lekeye uygun olan müdahale şeklide ve yöntemde lekeleri çıkartabiliriz.

Leke çıkartıldıktan sonra en önemli konulardan biride hızlıca kurutulmasıdır.  Kışın iyi ısıtılmış rutubetsiz bir ortamda, yazın iyi havalandırılan bir ortamda, vantilatör yada saç kurutma makinesi yardımıyla iyice kurutun,  Radyatör üzerinde kurutmak halınıza azda olsa kurum izi bıraktırır. Rutubetli havalarda dışarıda kurutmaya çalışmak halınızın daha çok nemlenmesine sebep olur. Halı ıslakken üzerine basılmamalıdır.

Halı lekelerine karşı halı üzerinde temizlemeye başlamadan önce mutlaka halınızın görünmeyen bir yerinde test edin. Yağlı lekeler için aynı miktardaki soğuk su ile kuru temizleme sıvısını sulandırdıktan sonra uygulayın.

halıda-leke-uygulaması

halı kurutma yöntemleri

Hazırlanacak halı kurutma odası 100 m³ (metreküp)’ den büyük olmamalıdır. 100 m³’ den daha büyük olan odalar için ikinci makineye ihtiyaç duyulacaktır. Hacim ölçüsü olan metreküp, odanın metrekaresi ve tavan yüksekliği ile alakalıdır. Tavan yüksekliğinin 2,5 m’ den daha yüksek olması önerilmez. Halı kurutma odaları özellik be boyut bakımından kullanılmaya elverişli bir oda olarak hazırlanmalıdır. Halı kurutma için hazırlanacak odanın en büyük özelliği ısı yalıtımlı ve izole edilmiş olmasıdır. İzolasyonu yapılmayan odalar da ısı kaybı çok fazla olacağından kurutma işlemi hesaplanandan daha uzun sürecektir.
Buda halı yıkama fabrikası için daha çok zaman ve daha çok enerji sarfiyatı demektir. Halı kurutma odasının kuruluş gayesi soğuk ve karlı, yağmurlu kış günlerinde veya yazda olsa acili yet gerektiren durumlarda yıkanan halıların bir an öce kurumasını sağlamaktır. Zaten halı kurutma makinası bu amaçla tercih edilmektedir. Halı kurutma odaları içi ebat çok önemlidir. Makul bir halı kurutma odasında halı kurutma makinası ve nem alma makinalarından verim alabilmek için orantılı bir halı kurutma odası olması gerekir. Halı kurutma makinası odalara göre değişiklik gösterebilir. Geniş çaplı halı kurutma odalarına motor gücü olarak daha büyük makinalar yerleştirilmelidir. Bu sayede hem daha çok halı kurumuş olur, hem de zamandan tasarruf sağlanmış olur.

halı-kurutma-yöntemleri

halı yıkamada kullanılan kimyasallar

halıda-kullanılan-kimyasallar

halı temizliğinin önemi

Çoçuklarımız bizim en değerli varlıklarımızdır. Bebeklermiz hayata adım attıktan sonra halılarınızın üzerinde emeklemeye başlayarak hayata ilk defa adım atarlar ve bu sırada bir çok kez halılarınızın üzerine düşerler.Çocuklarımız zamanlarının çoğunu evde geçirirler özellikle bebek yaştaki evlatlarımız halıların üstünde oyunlarını oynarlar oyuncakları halıların üstündedir, bazen halının üstünde uyurlar orada yemek yerler arkadaşları gelince hep halının üstündedirler belki de evde en çok kullanılan eşyalar listesinde çocuk odasındaki o halı gelir.

Peki o halının temizliğini yapmazsanız ne olur, halı hijyenini kaybeder temizliğinden eser kalmaz ve mikroplar çoğalır, çoğalan mikroplar çocuğunuza ve onun arkadaşlarına zarar verir hasta olmasını sağlar. Hasta olan bi arkadaşı hapşurduğunda hastalıklı bakteriler halıya siner ve oradan solunum yada temas yolu ile çocuğunuza bu hastalıklar geçer. Sağlık çok önemlidir.

Çocuğunuzun hasta olmasını önlemek için temizliğinizi düzenli olarak yapmayı unutmayın. Her şeyin başının sağlık olduğunu unutmamamız gerekir.

Peki o halının temizliğini yapmazsanız ne olur, halı hijyenini kaybeder temizliğinden eser kalmaz ve mikroplar çoğalır, çoğalan mikrpolar çocuğunuza ve onun arkadaşlarına zarar verir hasta olmasını sağlar. Hasta olan bi arkadaşı hapşurduğunda hastalıklı bakteriler halıya siner ve oradan solunum yadaa temas yolu ile çocuğunuza bu hastalıklar geçer. Sağlık çok önemlidir.

Çocuğunuzun hasta olmasını önlemek için temizliğinizi düzenli olarak yapmayı unutmayın.Her şeyin başının sağlık olduğunu unutmamamız gerekir.

halı-temizliğinin-önemi

evde halı temizliği

Halı Silmeden Önce…

Halı temizliğinde önemli olan lekenin zorluk derecesi değil; lekenin hangi yöntemlerle temizleneceğinin bilinmesidir.

  • Lekenin türünü dikkate almalısınız. Örneğin çay lekesinin temizlenme yöntemini bilerek müdahale etmek sizi daha etkili bir sonuca götürecektir.
  • Lekelerin kurumadan, halıdan temizlenmesi derinlere işlemesini önler. Bu aşamada lekenin asla sağ ve sol yönlere doğru sürtmeyle silinerek temizlenmemesi gerekir. Lekeyi mutlaka bastırarak Böylece leke daha geniş bir alana yayılmayacaktır.
  • Kokusu olan lekeler için mutlaka sirke kullanın. Ilık suyla doldurduğunuz kabın içerisine bir miktar karıştırın ve lekenin üzerine tampon yapar gibi sürün.
  • Halı silerken en iyi sonucu alacağınız malzemeler sert yüzeyli olanlardır.
  • Halı silerken serin havalar yerine sıcak günleri ya da evde ısıtma imkanının olduğu mevsimleri tercih etmelisiniz. Maalesef, halı çok hızlı kuruyan bir eşya değildir.
  • Halı silmeye başlamadan önce elektrik süpürgesi ile halının yüzeyindeki kirleri, kırıntıları, tozları veya saç tellerini çekmek iyi olacaktır.
  • Halınızın ömrünü uzatmak istiyorsanız düzenli olarak vakumlayınız.
evde-halı-temizliği

doğru halı seçimi

El dokuması mı, makine halısı mı?
Evinize yeni halı alırken halının el dokuması mı yoksa makine halısı mı olduğunu anlamanın yollarını bilmek işinizi kolaylaştırmaz mı? El dokuması halı ile makine halısı arasındaki farkı görmek için halının arkasına bakmanız yeterli olacaktır. Makine halıları düğüm atılarak yapılmaz. Yün lifleri halıya makine ile koyulur ve sonra da halının arkası lateks ile sağlamlaştırılır. Bu işlem halının arkasına sert bir doku ve çapraz çizgili bir görüntü verir. El dokuması bir halının ise desenini halının arka kısmında küçük düğüm sıraları şeklinde görmek mümkündür. Her defasında bir düğüm atarak bu tasarımı yaratmak halının daha girift görünümlü olmasını sağlar ve bu yüzden de bu tür halıları yapmak makine halısına göre daha uzun bir zaman alır. Sonuç, halıda sağlanacak daha yüksek  kalite ve daha sıkı bir dokumadır. Ancak, el dokuması halıların da kalitesine göre birçok çeşidi bulunuyor.

Bir halının kaliteli bir el dokuması olduğunu anlamak için yünün kalitesine bakmak gerekir. Yün lifinin uzunluğu, elastikliği ve parlaklığı çok önemlidir. Bir halının kalınlığının halının kalitesini belirlemede önemi yoktur. Deseni arka tarafından bakıldığında daha az belirgin olan bir halı sıkı dokunmuş bir halı değildir. İyi düğümler daha yüksek kaliteye işaret eder. Santimetrekareye düşen düğüm sayısı ne kadar çoksa, halıyı yapmak için o kadar çok emek harcanmış demektir. İyi dokunmuş bir halıda cm2’de 180’den fazla elle yapılmış düğüm vardır. Becerikli bir dokuma ustası saatte 800 düğüm atabilir.

dünyada halı kullanımı

dünyada-halı-kullanımı

el dokuma halı

Halı tezgâhlarda ya da halıcılıkta sarma tezgâh adı verilen ge­lişmiş dikey tezgâhlarda dokunur Yatay tezgâhta ya da küçük parçaların dokun­masında ve dokumacılık eğitiminde kul­lanılan çerçeve tezgâh’ta da halı doku­nabilir.

Dokuma işlemine başlanmadan önce ilkin tezgâh kurulup hazırlanır ve halının kalitesi, türü ve boyutlarına göre çözgü ip­likleri gerilir. Çözgü ipliklerinin gerilmesi ve hazırlanması sırasında dokumaya geçtik­ten sonra olabilecek daralmanın da he­saplanması gerekir. Çö2gü gerdirilip ha­zırlandıktan sonra saçak payı bırakılıp il­kin çiti adı verilen ve halı dokumasının sökülmesini önlemek amacıyla saçak dip­lerine yapılan zincir biçimli dokuma yapı­lır. Çitiden sonra halının Toprakçılık da denen halı kilimi bölümünün yapılmasına geçilin 1-4 cm arasında dokunan halı kili­mi tamamlanınca ilmeli kısımların dokun­masına başlanır. Renkli ilme iplikleri küçük yumaklar haline getirilip dokumacının ko­layca erişebileceği bir yere ya da tezgâ­ha enlemesine yerleştirilen bir kalas üze­rine dizilir. Özel kareli kâğıtlara çizilen ha­lı deseni de dokumacının kolayca izleye­bileceği bir yere, genellikle çözgüler üzerine iliştirilir Desen çizmede kullanılan kâğıtlar her kalite için farklıdır. Bunların her karesi bir düğüm olarak kabul edilin Bu nedenle yapılacak halının kalitesi ve bo­yutlarına uygun kare sıklığında ve büyük­lükte kâğıt kullanmak gerekir. Göbekli ha­lıların dörtte birini, mihraplı halıların toyu­na yarısını, raporlu halılarda ise yinelenen bölümün desenini kareli kâğıda geçirmek yeterlidir. Bundan sonra renkler kâğıt üze­rinde boyanır. Boyanın altta kalan karele­rin sayılmasını engellemeyecek biçimde yapılmasına özen gösterilir. Halı deseni dokuyucuya kolaylık olması bakımından uygun yerlerinden kesilerek parçalar ha­linde de kullanılabilir. Bu desene göre do­kumaya başlayan dokuyucu ilkin yere bağdaş kurup aşağıdan yukarıya doğru çalışır. Halı ilerledikçe oturduğu yer yük­seltilir ve dokuması biten kısım alt leven­de sarılır ya da düz tezgâhlarda tezgâhın arka kısmına kaydırılır.

el-dokuma-halı

halının kalitesini etkileyen faktörler

  •  Halı tiplerine göre tezgah seçimi
  •  Halı dokunan yerin nem durumu
  •  Çözgü ipinin kaliteye göre kullanılması
  •  Çözgünün tezgaha düzgün takılması
  •  Kaliteye göre atkı, desene göre ilmeklik iplik kullanılması
  •  İlk dokumanın halı öğretmeni tarafından başlatılması
  •  Kilim dokusunun halı ebadına göre yapılması
  •  Desenin dokuyucuya izah edilmesi
  •  Kaliteye uygun düğüm atılması
  •  İlmeleri el ile koparmak
  •  Halı karakterine uygun makas kullanmak

halı yıakamada kullanılan makinalar

Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte halı yıkama işlemleri ve zeminlerin temizlenmesi farklı makineler ile yapılmaktadır. Her türlü zemin üzerinde profesyonel bir şekilde kullanılabilen bu makineler, manuel veya otomatik olarak tasarlanmaktadır. En çok tercih edilen modeller ise, hassas tüm yüzeyler üzerinde kullanılabilen ürünlerdir. Ayrıca halı yıkama sektörüne yeni giriş yapan firmalar tarafından tercih edilen bu makinler, işçilik konusunda da maliyetleri minimum bir seviyeye indirmektedir. Kir toz ve yemek kalıntıları gibi istenmeyen tüm maddeleri yüzeyden alabildiği gibi, halı yıkama noktasında da eski yöntemlere göre daha başarılıdır. Bu makinelere takabilen zemin fırçalama ve cilalama aparatları sayesinde de tüm yüzeylerin parlak bir görünüme kavuşmasını sağlamaktadır. Makinenin başlıca kullanım alanları toplantı salonları, alışveriş merkezleri, okullar, hastaneler ve düğün solanları gibi toplu yaşamın gerçekleştiği alanlardır. Ürün, parke, mermer ve yer döşemesi gibi birçok zemin üzerinde cilama işlemi yapabilmektedir.
Zemin temizleme ve cilama makineleri, kurumsal firmalar tarafından da kullanılmaktadır. Makinenin gövdesi genel olarak kalın plastikten oluşmakta ve aynı anda birçok işlemi yapabilmektedir. Ayrıca söz konusu makine, otomatik halı yıkama makineleri ile temizlenemeyecek hassas yüzeye sahip halıların yıkanmasında da kullanılmaktadır. 50 santim fırça çapına sahip olan zemin temizleme, halı yıkama ve cilama makinesi, geniş alanlarda becerilerini başarılı bir şekilde sergilemektedir. Ortalama 16 litre deterjan tankı ve kapasitesi geniş olan su deposuna sahip olan halı yıkama makineleri, değişik renk ve modellerde üretilmektedir. Kolay bir şekilde hareket ettirilmekte ve insan gücüne minimum bir oranda ihtiyaç duyulmaktadır.
Halı yıkama makinesi alınırken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri tutma koludur. Makineyi kullanırken kişinin yıpranmaması ve tüm yüzeylere kolay bir şekilde temas edebilmesi için tutma kolunun pratik bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Ayrıca bu kolun, dışarıdan gelebilecek darbelere karşı da dayanıklı olması oldukça önemlidir. Halı yıkama makinelerinde mafsal kademe ayar sistemi sayesinde sonsuz ayarlama özelliğinin yanında, farklı halı yüzeyleri için farklı yıkama yöntemleri bulunmaktadır. Ek olarak makinenin çalışma süresi de göz önünde bulundurulmalı ve doğru özellikler, doğru halılar üzerinde kullanılmalıdır.

halı-yıkamada-kullanılan-makinalar

Halının tarihçesi

Halı; yere ya da mobilya üzerine serilmek, duvara gerilmek üzere çoğunluğu yünden, bazen de ipekten yapılmış, kısa tüylü, nakışlı ya da nakışsız örme ya da dokuma yaygıdır. Bilinen ilk halı, Sibirya’da Altay Bölgesi’nde bulunan Pazırık koruganlarında yapılan kazılarda bulunmuştur. Türk düğümüyle yapılmış olan bu halı, İÖ 5.-3. yüzyıllar arasına aittir. Bu buluntu, halı sanatınınTürklere özgü bir el sanatı dalı olduğunu kanıtlamaktadır. 13. yüzyıldan önceki halılara ilişkin bilgiler yazılı kaynaklardan saptanmaktadır. Büyük Selçuklu İmparatorluğu döneminde 11. yüzyılda halının Orta Asya’dan İran’a kadar uzanan bir alanda yapıldığı bilinmektedir. Selçukluların Anadolu’ya girmelerinden sonra halı yapımı çoğaldı. Bu dönem halılarının en eskileri Konya Alaattin Camisi’nde bulunmuştur. Öteki küçük bir grup da Beyşehir Eşrefoğlu Camisi’nde bulundu. Selçuklu halılarında geometrik ve stilize bitki motifleri ön planda kullanılmıştır. 14. yüzyıl başından sonra Anadolu halılarında stilize hayvan motifleri daha çok yer almaya başlamaktadır. 15. yüzyıl sonuna kadar kullanılan bu gruptaki halıların en eski örnekleri Berlin Müzesi’ndeki Ming Halısı ile İsveç’in Marby Köyü’nde bulunan Marby Halısı’dır. 14. ve 15. yüzyıllarda hayvan motiflerinin yanında yıldız ve benzeri geometrik motiflerde kullanılmıştır. Holbein Halıları adı verilen bu halılar, adını o dönem ressamlarından Hans Holbein’in tablolarından alır.

Bu gruptaki halılar dört gruba ayrılır:
a) Geometrik bezemeden oluşan zemin karelere bölünmüştür ve her kareye bir sekizgen yerleştirilmiştir,
b) Geometrik bezemenin yerini bitki motifleri almıştır. Zemin bölünmesi birinciden farklı değildir. Lorenzo Lotto’nun tablolarında çokça görülmeleri nedeniyle bu halılara da Lotto Halıları denir,
c) Bu gruptaki halılarda bezeme ilk iki gruptakini andırır. Ancak zemin büyük karelere ayrılmış ve içlerine büyük sekizgenler yerleştirilmiştir.
d) Bu grupta da ortada büyük bir kare yer almakta, etrafında da küçük kareler sıralanır.

halının-tarihçesi
TOP